Zieleń miejska
Artykuł udostępniony przez Gaudium Garden
Obsadzanie ulic i placów roślinnością sięga początków XVII wieku. Przez długie wieki w miastach nie było miejsca dla drzew i większych roślin. Wiązało się to z tym, że w pierwszych osadach ludzkich nie było praktycznie ulic lub były one bardzo wąskie.
Problemy współczesnej zieleni miejskiej
Tereny zieleni, które towarzyszą ciągom komunikacyjnym są podporządkowane funkcjom tych obiektów. Nie trudno zauważyć, że zieleń przy trasach samochodowych, tramwajowych czy pieszych jest często najbardziej zaniedbanym terenem w mieście. W istocie mało kto zastanawia się nad tym jakie znaczenie ta zieleń ma dla nas samych. Dopiero krótki odpoczynek na ławce w sąsiedztwie drzew czy spacerowanie w ich cieniu podczas upalnego dnia pozwoli nam uświadomić jak ważne jest prawidłowe zaprojektowanie zieleni w pasach drogowych i jak mało doceniane jest znaczenie zieleni przyulicznej dla prawidłowego funkcjonowania aglomeracji miejskiej.
) Lato na ul. 3 Maja w Krakowie (fot. J. Cieślachowska) ) Zima na ul. 3 Maja w Krakowie (fot. J. Cieślachowska) ) Ul. Królewska w Krakowie (fot. J. Cieślachowska) |
Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) powierzchnia terenów zielonych na jednego mieszkańca powinna wynosić 50 m². Czy rzeczywiście tak jest? Warto się nad tym zastanowić, gdyż rola zieleni miejskiej jest bardzo różnorodna i ma duże znaczenie w poprawianiu jakości życia mieszkańców miast oraz dla bezpieczeństwa na drogach. Szczególnie znaczące dla zdrowia ludzi jest wydzielanie fitoncydów. Związki te są wydzielane przez wiele gatunków drzew i krzewów, np.: sosnę, jodłę, jałowiec, świerk, brzozę, jesion, głóg, bez czarny. Działanie fitoncydów przejawia się głównie w zwalczaniu drobnoustrojów, a także niektórych grzybów i owadów. Fitoncydy przyczyniają się także do wzbogacenia powietrza w jony ujemne, które wywierają korzystny wpływ na psychikę człowieka.
Funkcje zieleni miejskiej równie często są niedoceniane przez urbanistów oraz przez ludność zamieszkującą to środowisko. Zazwyczaj uznaje się jedynie jej walory dekoracyjne czy estetyczne. Obszary te nie tylko mają wartość użytkowo- estetyczną, ale są siedliskiem bogatej fauny i flory. Pamiętajmy, że zieleń zastosowana zarówno w mieście, jak i innym krajobrazie wprowadza porządek przestrzenny oraz nadaje specyficzny charakter dla danego miejsca.
W krajach europejskich oraz w Ameryce tereny zielone są objęte szczególną opieką i ochroną. Władze dbają o zieleń i zdają sobie sprawę z roli jaką ona pełni. Zostało nawet stworzone prawo mające na celu ochronę terenów zielonych. W Polsce problem ten jest również coraz częściej poruszany. W tym celu organizowane są konferencje oraz debaty.
W projektowaniu zieleni miejskiej najważniejszym jest dostosowanie odpowiednich gatunków roślin do panujących warunków. Wydawać by się mogło, że trudno znaleźć drzewa czy krzewy, które będą w stanie dobrze znosić podwyższone zasolenie gleby, czy zanieczyszczenia. Jednak proponowany zakres roślin jest dosyć szeroki. Warto w projektowaniu zieleni miejskiej uwzględniać takie gatunki drzew jak:
- Acer campestre - klon polny,
- Acer platanoides - klon pospolity,
- Ginkgo biloba - miłorząb japoński,
- Gleditsia triacanthos - glediczja trójcierniowa,
- Pinus nigra - sosna czarna,
- Poplus alba - topola biała,
- Quercus alba - dąb biały,
- Qercus rubra - dąb czerwony,
- Robinia pseudoacacia - robinia akacjowa.
Jak poprawić warunki wzrostu i rozwoju drzew w warunkach miejskich?
Istnieje wiele możliwości poprawy warunków rozwoju roślin na terenach zurbanizowanych. Należy dążyć do tego, aby wokół drzew pozostawiano jak największą przestrzeń otwartą, nie przykrytą nawierzchnią, a planowanie nasadzenia powinny być starannie przemyślane. Innymi działaniami są także: mikoryzacja (polegająca na współżyciu systemu korzeniowego roślin wyższych z odpowiednimi grzybami, który zwiększa odporność roślin na niekorzystne warunki środowiska), stosowanie hydrożeli (zapewnienie drzewom wilgoci podczas suszy), zawieszenie chodnika nad glebą, czy korzystanie ze specjalistycznych technologii tj. Greenleaf Arborsystem, Silva Cell Deep Root i innych.
Negatywne czynniki miejskie prowadzą do szybkiego zamierania drzew dlatego bardzo ważne jest poznanie tych czynników i zminimalizowanie ich negatywnego wpływu oraz dobór takich gatunków, które zapewni maksymalną tolerancję sadzonych drzew na te szkodliwe czynniki środowiska.
| Justyna Cieślachowska Gaudium Garden www.GaudiumGarden.pl |
) |
