Paciorecznik, kanna
Kanny, zwane też paciorecznikami, to kłączowe byliny pochodzące z obszarów tropikalnych Ameryki Południowej, Afryki i Indii. Łacińska nazwa pochodzi od greckiego słowa kanna, oznaczającego trzcinę, a nadana została ze względu na silny wzrost i sztywne łodygi omawianych roślin. Polska nazwa paciorecznik nawiązuje do kulistych, błyszczących nasion paciorecznika, przypominających paciorki różańca.
) Kanny to kłączowe byliny pochodzące z obszarów tropikalnych. Na fot. odmiana 'Picasso'. Zamów kłącza... ) Egzotyczne kwiaty pacioreczników mogą zdobić ogrodowe rabaty od początku lata do późnej jesieni. Na fot. odmiana 'Confetti'. Zamów kłącza... ) Duży wybór kłączy jest dostępny w sprzedaży w okresie wiosennym. Na fot. odm. 'Rosemunda Coles'. Zamów kłącza... |
Do rodzaju Canna należy kilkadziesiąt gatunków ale w uprawie ogrodowej spotykany jest najczęściej paciorecznik ogrodowy (Canna x generalis). Tą nazwą określa się mieszańce powstałe w wyniku krzyżowania różnych gatunków. Mieszańce te wyhodowane zostały przez ogrodników i są albo nieznanego pochodzenia, albo mają złożony rodowód. Wśród nich spotkamy rośliny różniące się barwą kwiatów, zarówno o kwiatach jednobarwnych (białe, kremowe, żółte, pomarańczowe, różowe, łososiowe lub w odcieniach czerwieni) jak i wielobarwnych, a także wysokością. Odmiany karłowe osiągają przeważnie od 50 do 70 cm wysokości. Odmiany wysokie mogą natomiast przekraczać 150 cm. Liście pojedyncze, podłużnie jajowate, ułożone skrętolegle, pochwiasto obejmują łodygę. Przeważnie są zielone ale są też odmiany o liściach w odcieniach czerwieni, purpury lub wielobarwnych.
Egzotycznie wyglądające kwiaty pacioreczników mogą zdobić ogrodowe rabaty od początku lata do późnej jesieni (aż do pierwszych przymrozków). Rośliny można uprawiać na rabatach mieszanych. Świetnie prezentują się sadzone w grupach przy trawniku. Odmiany niskie można sadzić do pojemników na balkony i tarasy. Pacioreczniki są też wykorzystywane jako kwiaty cięte.
Uprawa pacioreczników
Duży wybór kłączy jest dostępny w sprzedaży w okresie wiosennym. Kłącza sadzi się od początku marca do doniczek wypełnionych ziemią kompostową z dodatkiem torfu i piasku i ustawia w ogrzewanym pomieszczeniu o temp. od 15 do 18°C. W czasie ukorzeniania kłącza podlewamy bardzo umiarkowanie, gdyż przy nadmiernym podlewaniu łatwo gniją. W tym okresie dostęp światła nie ma większego znaczenia. Kłącza ukorzeniają się w czasie około 3 tygodni. Gdy zaczną się pojawiać liście wystawiamy doniczki do jasnego pomieszczenia i podnosimy temp. do około 20°C.
Od początku maja rośliny hartujemy, wystawiając je na dzień na zewnątrz. Na noc, ze względu na ryzyko przymrozków, muszą wracać do pomieszczenia. W drugiej połowie mają, gdy mamy pewność że ryzyko wystąpienia przymrozków już minęło, kłącza możemy przesadzić na ogrodowe rabaty lub do pojemników na balkonie czy tarasie. Kłącza sadzi się poziomo, na takiej głębokości aby przykrywało je zaledwie 4 do 5 cm podłoża. Odmiany niskie sadzi się w rozstawie 30 x 50 cm, średniowysokie - w rozstawie 50 x 70 cm, a wysokie - w rozstawie 60 x 90 cm.
W ogrodzie kanny wymagają stanowisk ciepłych, słonecznych (ewentualnie mogą być miejsca lekko ocienione przez część dnia), osłoniętych od wiatru, a także żyznych i próchniczych gleb o pH 6,5 do 7,0. Glebę warto wzbogacić kompostem i dobrze przefermentowanym obornikiem. Podlewamy obficie 2 do 3 razy w tygodniu. W uprawie pojemnikowej trzeba podlewać zazwyczaj codziennie. Kilkakrotnie w sezonie podajemy też dodatkowe dawki nawozów. Aby przedłużyć kwitnienie, warto usuwać przekwitłe kwiaty.
Wykopywanie kłączy pacioreczników
Kłącza pacioreczników nie mają odporności na mróz. W związku z tym jesienią, przed nadejściem pierwszych przymrozków, rośliny trzeba wykopać wraz z całymi bryłami korzeniowymi. Następnie ostrym nożem od kłącza odcina się łodygę. Po tym zabiegu kłącza otrząsamy z nadmiaru ziemi i układamy w skrzynkach w pomieszczeniu zabezpieczonym przed mrozem. Aby kłącza nie przeschły obsypuje się je wilgotnym torfem lub trocinami. W czasie przechowywania trzeba kontrolować wilgotność i w razie potrzeby lekko zwilżać. Temp. przechowywania powinna wynosić od 5 do 8°C.
Rozmnażanie pacioreczników
Posiadane kanny możemy we własnym zakresie rozmnożyć wiosną poprzez podział kłączy. Zabieg ten przeprowadza się w marcu. Przechowywane kłącza dzielimy w taki sposób aby każda oddzielona część miała przynajmniej 1 lub 2 pąki odnawiające. Po podzieleniu kłącza pozostawiamy aby rany obeschły. Wskazane jest też obsypanie ran miałem węglowym lub węglem drzewnym. Gdy rany zaschną możemy kłącza sadzić do doniczek i dalej postępujemy z nimi tak samo jak z kłączami nowo zakupionymi.
W uprawie amatorskiej rozmnażanie z nasion nie jest polecanem, gdyż siewki nie powtarzają cech roślin rodzicielskich.
Choroby i szkodniki pacioreczników
Najgroźniejsza dla tych roślin jest bakterioza paciorecznika, wywoływana przez grzyb Xanthomas cannae. W efekcie infekcji pąki gniją, a na liściach pojawiają się brunatne i smugowate plamy. Inny grzyb - Sclerotina sclerotiorum, może wywoływać zgniliznę twardzikową łodyg. W czasie zimowego przechowywania kłącza mogą być porażane przez grzyby powodujące gnicie kłączy. Porażone rośliny trzeba usunąć.
Ze szkodników - na liściach pacioreczników mogą pojawić się ślimaki i mszyce. Kłączom mogą natomiast zagrozić drutowce. Czasem rośliny te bywają też atakowane przez nicienie, muchówki lub roztocza.
Opracowano na podstawie: Wielka ilustrowana encyklopedia roślin ogrodowych, Reader's Digest Przegląd Sp. z o.o., Warszawa 2004, s. 110-111 oraz J. Krause, Sadzimy pacioreczniki, Działkowiec, nr 3/2011, s. 22. Fotografie udostępnione przez Gadar.pl
