Murki oporowe
 zobacz powiększenie |
 zobacz powiększenie |
 zobacz powiększenie |
 zobacz powiększenie |
Na pewno każdy z nas widział jak wygląda murek oporowy, niektórzy mają je w swoich ogrodach. Warto jednak się zastanowić, czym jest taki murek i czemu służy? Otóż murkiem oporowym nazywamy element małej architektury ogrodowej wykorzystywany przy różnicy poziomów gruntu, gdzie stanowi on przegrodę pomiędzy różnicą tych poziomów.
Zastosowania
Najpowszechniejsze zastosowania takich murków to:
- jako siedziska
- na obrzeżach rabat
- przy budowie wgłębnika (obniżona część terenu) po jego wewnętrznej stronie
- ogrody skalne
Często też z murkami spotkamy się:
- przy budowie grilla
- przy schodach jako policzki (boczna część schodów)
- przy ogrodzeniach
Murek w przestrzeni ogrodowej
Murki oporowe są atrakcyjnym elementem ogrodowym, nadają charakteru przestrzeni, jeśli są dość długie i nieregularne zachęcają do przejścia jego obrzeżem i prowadzą nasz wzrok w dalsze zakątki ogrodu. Sposób poprowadzenia takiego murku zależy od nas, i jeśli chcemy np. wydłużyć optycznie ogród taki murek będzie w końcowej jego części niższy, często może "uciekać" w ziemię. Może on też zachęcić do odwiedzenia jakiegoś zakątka schowanego za nim, bądź też ukryć nieciekawy widok. Jeśli jest to spory murek monolityczny jego strukturę urozmaici poidełko z ozdobnym rzygaczem oraz nawisającymi pnączami. W takim wypadku możemy się poszczycić atrakcyjnym miejscem np. do kontemplacji w ciszy. Jako stały element naszego zielonego azylu stanowi szkielet koncepcji i nakreśla linie nasadzeń roślin. Może tez komponować się kolorystycznie z elewacją budynku bądź z innymi elementami w ogrodzie.
Jak wyznaczyć przebieg murku?
Jeśli dysponujemy projektem ogrodu, który uwzględnia założenie murka oporowego, to już pół zmartwienia, bo w dokumentacji takiego projektu powinien znajdować się arkusz z wymiarami murka i informujący jak on przebiega.
Jeśli natomiast sami chcemy wyznaczyć jego przebieg, i wiemy, jaki będzie miał kształt proponuję zaopatrzyć się w sznurek i paliki do wbijania w ziemię zrobione np. z grubszych gałązek bądź drewnianych części. Wszelkie zaokrąglenia murku wyznaczamy poprzez wyznaczenie środka łuku (łuk to przecież część okręgu) a następnie mocujemy tam sznurek i na żądanym promieniu "rysujemy" jak cyrklem łuk na ziemi znakując jego kolejne punkty palikami. Murek geometryczny proponowałabym odmierzać od stałych elementów w ogrodzie jak np. budynek lub ogrodzenie.
Rodzaje murków oporowych
Wyróżniamy kilka ich typów mianowicie:
- suche
- murowane
- betonowe (monolityczne)
- z prefabrykatów
- murki kwiatowe
- murki z koszy
Najprostszym a zarazem najłatwiejszym do wykonania rodzajem murku jest murek suchy. Jak sama nazwa wskazuje jest to konstrukcja sucha, czyli bez zaprawy. Do wykonania takiego murku potrzebujemy płaskich kamieni, jak np. piaskowca, które układamy jeden na drugim. Należy pamiętać żeby największe były na dole najmniejsze na górze. Z tyłu nasypujemy ziemi by następnie posadzić w niej rośliny. Czasem stosuje się niewielką ilość spoiwa umieszczaną na tylnej ścianie od strony ziemi a jest to glina. Ten rodzaj murków jest najczęściej obrzeżami rabat. Wysokość takiego murku wynosi do 60 cm.
Nieco bardziej pracochłonnym zadaniem okazuje się zbudowanie zapory murowanej. Są to łączone zaprawą cegły klinkierowe, kamienie bądź inne elementy budowlane. Wymagają one fundamentu (tak samo zresztą jak murki monolityczne), którego głębokość wygląda następująco:
- Murki do 60 cm - bez fundamentu
- Murki od 60 do 100 cm - fundament 30-60 cm
- Murki powyżej 100cm - fundament 80 cm
Istnieją różne sposoby wykończenia takiego murku, jeśli chodzi o krawędzie gdzie widać zaprawę. Przedstawione są na rysunkach poniżej.
Murki betonowe są to jednolite konstrukcje o charakterze monolitycznym. Ich budowę zaczynamy od wylania fundamentu (głębokość jak w/w) a w kolejnej części zamontowania i ustawienia szalunku. Pomiędzy betonowymi blokami układamy dylatację z linoleum, papy bądź specjalnych taśm. Dylatacja pozwala na pracę poszczególnych elementów betonowych oraz zapobiega pękaniu murku. Powinna być układana w odstępach ok.2m. Jeśli murek ma wysokość powyżej 120 cm należy wykonać dodatkowe zbrojenie wewnątrz monolitu z drutu żebrowanego które mocujemy w fundamencie. Ważną sprawą jest tutaj odwodnienie. Umożliwia ono odprowadzanie nadmiaru wody i zapobiega spływaniu warstwy glebowej ponad murkiem. Wykończenie takiego murku może stanowić grys, żwir, płyty kamienne, płytki ceramiczne. Nie buduje się murków ogrodowych powyżej 150 cm - wtedy stosuje się kondygnacje. Na poniższych rysunkach przedstawiono sposób odwodnienia oraz spadki poszczególnych płaszczyzn murku.
Murki z prefabrykatów są dostępne w sprzedaży jako elementy ceramiczne lub betonowe gotowe do ułożenia, komponowane w ciekawe kształty. Mogą stanowić obwolutę rabaty bądź tworzyć wnętrze dla żwirowej nawierzchni. Pełnią przede wszystkim funkcję dekoracyjną.
Murki kwiatowe to suche murki z wplecionymi w nie bylinami. Rośliny umieszcza się w trakcie bądź już po zbudowaniu murku. Należy pozostawić poziome szczeliny w ścianie konstrukcji, które następnie uzupełnia się ziemią. Do obsadzania nadają się małe byliny skalne bądź niewysokie byliny rabatowe. Spis przykładowych gatunków poniżej:
- barwinek pospolity
- ubiorek wiecznie zielony
- dąbrówka rozłogowa
- fiołek wonny
- gęsiówka kaukaska
- karmik ościsty
- skalnica Arendsa
- żagwin ogrodowy
- łyszczec rozesłany
- płomyk skszydlasty
- zawciąg nadmorski
- tojeść rozesłana
- rozchodniki - odmiany
- rojnik
Murki z koszy siatkowych to kolejny pomysł urozmaicenia ściany oporowej. Ma on postać siatkowanego, gęsto plecionego kosza o kształcie, jaki nam odpowiada. Ze względu na konstrukcję nie może on być zbyt wysoki, lecz rekompensuje to jego dekoracyjność. Pomiędzy oczkami sadzi się rośliny, które mają do zagospodarowania całość wnętrza murku a na zewnątrz utworzą barwne tło.
mgr inż. architekt krajobrazu Agnieszka Socha
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}