Kiwano - ogórek kolczasty
) Kiwano, zwane też kolczastym lub afrykańskim ogórkiem jest bardzo blisko spokrewnione ze "zwykłymi" ogórkami, które uprawiamy na działce. Ma jednak oryginalny wygląd i smak. Zamów nasiona... |
Kiwano (Cucumis metuliferus) należy do rodziny dyniowatych. Pochodzi z tropikalnych rejonów kontynentu afrykańskiego, a u nas jest mało znaną rośliną egzotyczną, choć z powodzeniem można je uprawiać na działce. Nazwa kiwano pochodzi od połączenia słów kiwi i banan, bowiem przypomina zarówno smakiem jak i aromatem te owoce. Zwany jest też ogórkiem kolczastym, z powodu występujących na skórce owocu kolców.
Kiwano uprawiane w naszym klimacie jest rośliną jednoroczną, pnącą, o niewielkich, żółto- pomarańczowych kwiatach. Kwitnie bardzo obficie na przełomie lipca i sierpnia. Roślina charakteryzuje się dużymi wymaganiami cieplnymi, jej wzrost ustaje w temperaturze poniżej 15°C, natomiast gdy temperatura przez dłuższy czas utrzymuje się w okolicy 5°C, roślina całkowicie zamiera. Jednak w optymalnych warunkach, przy temperaturze powyżej 20°C (letnie upały), pędy mogą przyrastać nawet o 20 cm w ciągu doby.
Warunki uprawy
) Kiwano dojrzewające na działce. Owoce najpierw są zielone, a w miarę dojrzewania staja się jasnopomarańczowe. Zbieramy owoce, które osiągnęły odpowiednią wielkość i kształt, lecz nie są w pełni dojrzałe. Zamów nasiona... |
Nasiona kiwano można pozyskiwać z dojrzałych owoców i wysiewać w końcu kwietnia pod folią. Trzeba pamiętać o utrzymywaniu odpowiedniej temperatury, która w dzień powinna wynosić 21-26°C, natomiast w nocy 17-21°C. Następnie na przełomie maja i czerwca rozsadę z 3-5 liśćmi wysadza się w rozstawie 100x50 cm. Rośliny się silnie rozrastają, tworząc olbrzymią ilość liści. Pędy osiągają długość kilku metrów i mogą być prowadzone przy podporach. Liście mają czepne wąsy, więc z łatwością mogą oplatać siatkę ogrodzeniową. Liście i pędy rośliny pokryte są gęstymi, kłującymi włoskami.
Kiwano dobrze znosi okresowe przesuszenie gleby, jednak trzeba pamiętać o podlewaniu w pierwszych dniach po posadzeniu, gwarantuje to dobre przyjęcie się rozsady. Utrzymywanie odpowiedniej wilgotności gleby, jest bardzo ważne również w okresie kwitnienia i zawiązywania owoców, ponieważ jej brak, może powodować opadanie kwiatów i zawiązków.
Kwitnienie rozpoczyna się dopiero po 6-8 tygodniach od wysadzenia rozsady na miejsce stałe. Gdy temperatura jest wysoka, to owoce rosną bardzo szybko i po dwóch tygodniach od kwitnienia osiągają 10-15 cm długości i masę od 200 do 400 g. Z jednej rośliny można uzyskać od kilku do kilkunastu owoców. Owoce mają kształt owalny, początkowo mają barwę marmurkowozieloną, w miarę dojrzewania zmienia się ona na jasnopomarańczową. Wnętrze owocu wypełnia zielonopomarańczowy miąższ z licznymi nasionami, których może być nawet ok. 500 sztuk.
Zbiór owoców trzeba zakończyć przed pierwszymi jesiennymi przymrozkami, ponieważ przemrożone owoce szybko gniją i nie nadają się do jedzenia. Najlepiej zbierać owoce, które osiągnęły odpowiednią wielkość i kształt, lecz nie są w pełni dojrzałe. Dużą zaletą, jest możliwość przechowywania owoców w warunkach domowych (w temperaturze 10-20°C) przez kilka miesięcy. Ze względu na niepowtarzalny kształt, mogą stanowić oryginalną ozdobę w naszych mieszkaniach. Zielonkawy miąższ o orzeźwiającym i nieco cierpkim smaku spożywa się na surowo, doskonale nadaje się do sporządzania sałatek, deserów oraz koktajli. Napoje z dodatkiem kiwano znakomicie gaszą pragnienie.
Opracowano na podstawie: mgr K. Sawicki, Ogórek kolczasty - kiwano, Działkowiec Nr 7/2009, s .47 oraz dr K. Grudzień, Kiwano, Hasło Ogrodnicze, Nr 2/1999.
