Kawa arabska
Pierwszy sukces - nasiona wykiełkowały! 
Młoda sadzonka, po przepikowaniu 
Dorosła roślina 
Pojawiły się owoce...  ...które w czasie dojrzewania wybarwiają się na czerwono |
Rodzaj Coffea obejmuje ok. 40 gatunków drzew i krzewów pochodzących glównie z Afryki. Dwa najważniejsze gatunki to Kawa arabska (Coffea Arabica), której poświęcam niniejszy tekst, oraz Robusta (Coffea canephora). Kawa arabska jest najpopularniejsza i uważana za najlepszą. Odkryto ją w Jemenie, a obecnie uprawiana jest w Afryce, Ameryce Południowej i w Azji. Głównie z przeznaczeniem na ziarno, służące nam do przygotowywania aromatycznego napoju, zawierającego pobudzającą kofeinę.
Kawa arabska jest dość rzadko uprawiana w mieszkaniach jako roślina doniczkowa, choć należy do roślin raczej łatwych w uprawie. Jej przetrwanie w domowych uprawach zawdzięczamy głównie miłośnikom uprawy rzadkich i wyjątkowych okazów flory.
Uprawiana w mieszkaniu, przy zapewnieniu bardzo dobrych warunków do wzrostu, roślina ta może osiągnąć do 2 m wysokości, przeważnie jednak nie przekracza 1-go m. Liście są ciemnozielone, lekko karbowane i błyszczące. Wyrastają zawsze po dwa na przeciw siebie. W okresie letnim na kawie pojawiają się małe kwiaty barwy śnieżnobiałej o wyraźnym zapachu. U form karłowych, przeznaczonych do uprawy w mieszkaniach, kwiaty pojawiają się już w drugim roku uprawy. Roślinę będą zdobiły też owoce, które najpierw będą zielone i z czasem dojrzewania przebarwią się na czerwono. Dojrzałe owoce mogą zdobić roślinę nawet przez pół roku. W miarę upływu czasu owoce nie miękną i nie psują się, a jedynie wysychają.
Jak zdobyć sadzonkę ?
Jak już wspomniałem wcześniej, kawa arabska jest dość rzadko uprawiana w mieszkaniach i z tego względu może okazać się, iż rośliny nie będziesz mógł kupić w pobliskiej kwiaciarni czy sklepie ogrodniczym. Dlatego też polecam uprawę z nasion. Jest to najlepszy sposób rozmnażania kawy arabskiej, jednak rośliny uprawiane w warunkach domowych nie wydają żywotnych nasion. Najlepiej zatem kupić nasiona z importu, pochodzące z roślin uprawianych w gorących szklarniach. Najłatwiej kupić je przez internet. Porównaj ofertę:
» zamów nasiona (oferta Gadar.pl)
Nasiona nadają się do wysiewu przez cały rok, najlepiej jednak wysiać je wiosną do doniczek z wilgotnym piaskiem. Umieszczamy je grupami po 2 lub 3 sztuki. Do skiełkowania potrzebują temp. około 25°C. Gdy uzyskamy siewki, należy je przepikować do kompostowej ziemi doniczkowej, a następnie przesadzić latem już do ziemi odpowiedniej dla starszych roślin. Najlepiej aby było to podłoże próchnicze, dobrze przepuszczalne i lekko kwaśne.
Jeżeli uda Ci się znaleźć sadzonki kawy w sklepie to wybierz okaz o zdrowych, zielono wybarwionych liściach, bez podsychających końców i żółknących liści dolnych. Trzeba też zwrócić uwagę na to, by wybrana roślina nie miała przesuszonej ziemi oraz nie była zaatakowana przez szkodniki (najczęściej na kawie mogą występować czerwce).
Warunki uprawy
Dorosłe rośliny wymagają stanowiska jasnego i ciepłego. Nie należy ich narażać na bezpośrednie słońce. Najlepsza będzie wystawa wschodnia lub zachodnia. Latem najlepiej czują się w temperaturze 25°C. Zimą temperatura może spaść do około 16°C. Na zbyt duże wahania temp. roślina zareaguje zrzucaniem liści.
Latem kawę podlewamy obficie. Do podlewania należy używać miękkiej wody, lejąc ją od góry doniczki, a nie do podstawki. Ziemia w doniczce nie powinna jednak pozostawać zbyt długo mokra, dlatego też po kwadransie nadmiar wody wylej z podstawki. Roślina lubi wilgotne powietrze, dlatego też warto ją również zraszać. W okresie zimowym zabiegi te oczywiście ograniczamy.
Od kwietnia do końca sierpnia roślinę trzeba nawozić nawozem nie zawierającym wapnia. Z tego względu doskonały okaże się nawóz dla różaneczników. Kolejne dawki nawozu podajemy co około 2 - 3 tygodnie.
Wiosną raz na dwa lata (u młodej rośliny nawet co roku) kawę trzeba przesadzić do większej doniczki.
Mała czarna z własnego krzewu...
Owoce kawy uprawianej w domu, poza funkcją ozdobną, możesz wykorzystać także do pozyskania nasion do przygotowania aromatycznego napoju, choć pewnie nie uda się uzyskać tak dobrego smaku kawy, jak z nasion przygotowanych w sposób profesjonalny. Liczy się jednak satysfakcja, iż nasiona pochodzą z własnoręcznie wyhodowanego krzewu :-)
Owoce zrywaj z gałązek bardzo ostrożnie. Wyjmij z owoców nasiona, oczyszczając je z miąższu i otaczającej błonki. Następnie wsyp je na rozgrzaną patelnię i praż przez kilka minut. Życzę smacznego!
Opracowano na podstawie: M. Schubert, R. Herwig, Mieszkamy wśród kwiatów, PWRiL, Warszawa 1986, s. 174, oraz Poradnik Przyjaciółki Kwiaty w domu, nr 1/2005, s. 6 - 7.
