Ogrodowe kaskady wodne
Oczko wodne może być szczególnie urokliwym zakątkiem w naszym ogrodzie. Aby dodać temu miejscu jeszcze większego uroku, możemy stworzyć w sąsiedztwie oczka strumyk spływający kaskadowo do zbiornika wodnego, mały wodospad lub wodogrzmot. Wypoczynek w takim miejscu może być bardzo relaksujący, szczególnie dla osób lubiących szum wody.
W jaki sposób zbudować oczko wodne i jakiej folii użyć do konstrukcji zbiornika wodnego omówiliśmy już w artykule budowa oczka wodnego. W niniejszym opracowaniu skoncentrujemy się natomiast na wykonaniu samego cieku wodnego w postaci kaskadowego strumyka, wodospadu lub wodogrzmotu.
Kaskadowy strumyk
Jeżeli z oczkiem wodnym sąsiaduje naturalny lub specjalnie utworzony pagórek, możemy wykonać strumyk, który ze wzniesienia będzie spływał do stawu poprzez kilka wodospadów. Do wykonania strumyka potrzebna nam będzie elastyczna folia (może być taka sama wykładzina jakiej użyliśmy przy budowie oczka wodnego), podściółka z maty poliestrowej pod wykładzinę, odłamki skalne do zamaskowania brzegów strumyka i utworzenia krawędzi wodospadów (nie może być to skała wapienna, gdyż woda szybko ją wymyje), a także małe kamienie i otoczaki, które rozłożymy na dnie strumyka. Konstrukcje większych rozmiarów mogą wymagać wzmocnienia zaprawą murarską. Wodę z oczka wodnego na szczyt strumienia będzie doprowadzać elastyczna rura. W przypadku konstrukcji małych rozmiarów wystarczy gumowy wąż. Oczywiście konieczne będzie także użycie specjalnej pompy wodnej, która będzie przepompowywać wodę z oczka wodnego na szczyt strumyka. Dla większości konstrukcji o małych rozmiarach właściwa będzie pompa głębinowa, którą umieścimy na dnie oczka wodnego.
 Przykłady często popełnianych błędów. |
Dno koryta wygrabiamy, usuwamy wystające kamienie, resztki roślin i korzeni. Następnie rozkładamy podściółkę (np. z maty poliestrowej) a na nią kładziemy folię. Pamiętajmy aby folia wystawała nieco poza brzegi strumyka. Jeżeli wykorzystujemy kilka oddzielnych kawałków folii, układamy je tak, aby kawałki folii położone wyżej zachodziły na fragmenty położone niżej.
Obok strumyka wykopujemy kanał, którym będzie biegła rura podłączona do pompy, doprowadzająca wodę z oczka wodnego na szczyt strumyka. Jeżeli rura, w celu jej ukrycia, będzie zanurzona w zbiorniku utworzonym na szczycie strumyka, konieczne jest zastosowanie zaworu zwrotnego (szczegóły tej konstrukcji przedstawia poniższy schemat). Górny koniec rury może być też umieszczony ponad powierzchnią wody. Ukryjemy go wtedy pod wystającym fragmentem skały.
 Obieg wody w konstrukcji kaskadowego strumyka. |
W ostatnim etapie przechodzimy do obłożenia brzegów strumienia i krawędzi wodospadów fragmentami skał i kamieniami. Po zewnętrznej stronie kamienie podsypujemy ziemią, aby konstrukcja była stabilna. Po uruchomieniu przepływu wody, przekonamy się czy brzegi strumienia utworzyliśmy w odpowiedni sposób. Jeżeli woda będzie się rozlewać i uciekać bokami lub też spływać w niewłaściwym tempie, konieczne może się stać skorygowanie wykonanej konstrukcji.
) Doskonale wykonana konstrukcja harmonizująca z otoczeniem. Wszelkie elementy i urządzenia regulujące obieg wody są ukryte, dzięki czemu kaskada wygląda bardzo naturalnie. |
Projektując oczko wodne i kaskadę, nie zapomnijmy również o konieczności doprowadzenia kabla zasilającego pompę. Wskazane jest aby kable były dodatkowo osłonięte i wyposażone w urządzenia do zbierania prądu szczątkowego. Warto przygotować szczelną skrzynkę z gniazdkami elektrycznymi, do których będą podłączane pompy i inne urządzenia montowane w oczku. Obwód zasilający urządzenia do oczka powinien być zabezpieczony wyłącznikiem nadmiarowo-prądowym oraz różnicowoprądowym zapewniającym bezpieczeństwo użytkowania urządzeń zasilanych napięciem 230 V.
Gdy wszystko działa poprawnie, pagórek, po którym spływa woda obsadzamy roślinami.
Wodospady i wodogrzmoty
Innym efektownym elementem sąsiadującym z oczkiem wodnym może być wodospad lub wodogrzmot. W tym przypadku obieg wody będzie się odbywał podobnie jak w przypadku wcześniej omówionych konstrukcji. Woda nie spływa jednak strumieniem przez kilka kaskad. Jej ujście znajduje się nad górnym końcem płaskiej skały, umieszczonej pionowo nad brzegiem oczka. Woda wypływająca na górze skały opada w dół tworząc wodospad. Taka konstrukcja, ze względu na ciężar skały, a także strome nachylenie zbocza, musi być odpowiednio wzmocniona, np. zaprawą murarską. Umacniamy nie tylko sam nasyp i spoczywające na nim skały, ale również brzeg oczka, nie zapominając przy tym aby elementy wzmocnień były ukryte i nie zakłócały naturalnego wyglądu konstrukcji.
Możemy także stworzyć wodogrzmot. W tym celu na dnie oczka, w miejscu gdzie wpada do niego woda spływająca z pionowej skały, umieszczamy odpowiednio wyprofilowany głaz. Powierzchnia głazu musi wystawać ponad powierzchnię wody w zbiorniku. Dzięki temu woda będzie najpierw efektownie uderzać i rozpryskiwać się na głazie, a dopiero potem spływać do oczka. Ze względu na rozmiary i ciężar użytego tutaj głazu, może się okazać iż brzegi oczka wyłożonego folią nie będą odpowiednio wytrzymałe. Jeżeli zatem chcemy zbudować wodogrzmot, konstrukcja samego zbiornika wodnego musi być bardzo solidna. Może to być np. betonowa niecka (rys. poniżej).
 Obieg wody w konstrukcji wodogrzmotu. |
Dobór odpowiedniej pompy
Zakup odpowiedniej pompy jest bardzo ważnym elementem, gdyż od parametrów pompy w dużej mierze zależy powodzenie całego przedsięwzięcia. W zależności od naszych potrzeb i wyliczonej wymaganej wydajności pompy, jej zakup może być wydatkiem od kilkuset do nawet kilku tysięcy złotych. Zatem nie możemy sobie pozwolić na dokonanie chybionego wyboru.
Do zasilania kaskad oraz strumieni służą specjalnie do tego przystosowane pompy o dużej wydajności.
Wydajność dobiera się stosownie do następujących parametrów:
- maksymalna szerokość strumienia lub wodospadu,
- różnica poziomu lustra wody stawu do poziomu wypływu strumienia lub wodospadu,
- liczba innych przyłączy (np. fontanny), jeżeli są zasilane z tej samej pompy.
Potrzebną wydajność można oszacować korzystając ze wzorów lub odczytując ją z tabel jakie znajdziemy w katalogach ze sprzętem do oczek wodnych. W przybliżeniu można przyjąć, że na 1 cm szerokości strumienia (kaskady) potrzebna jest pompa o wydajności maksymalnej 100 l/godz. Pompa do strumienia o szerokości 30 cm powinna więc mieć wydajność maksymalną nie mniejszą niż 3000 l/godz. Wymagana wysokość podnoszenia pompy zależy od wysokości strumienia (kaskady) oraz średnicy i długości węża doprowadzającego do niego wodę. Im wąż jest dłuższy i węższy, tym wysokość podnoszenia powinna być wyższa. Przykładowo, do kaskady wysokości 4 m zasilanej wężem długości 10 m i średnicy 25 mm pompa powinna mieć wysokość podnoszenia nie mniejszą niż 6 m.
Jeżeli potrzebujesz dobrej pompy do swojego oczka wodnego, polecamy wizytę w sprawdzonym przez nas sklepie internetowym. W ofercie szeroki wybór pomp, dzięki czemu bez trudu znajdziesz pompę odpowiednią do Twojego oczka wodnego.
» wybierz najlepszą pompę do Twojego oczka wodnego «
Opracowano na podstawie: C. Brickell, Wielka Encyklopedia Ogrodnictwa, Muza SA, Warszawa 1994, s. 252 - 254; M. Czyński, Ogrodowe wodogrzmoty, Ogrody, nr 4/2003, s. 68 - 69; J. Winiarski, Kaskada wodna na działce, Działkowiec, nr 4/1996, s. 28; A. Grunwald, P. Syga, Pompy do oczek wodnych.
