Jak bezpiecznie wykonywać prace ogrodnicze?
Rozpoczynając prace w ogrodzie, zwykle koncentrujemy się na szeregu zadań, jakie mamy do wykonania. Niestety bardzo rzadko przy tej okazji pamiętamy o własnym bezpieczeństwie. Większość czynności wykonujemy, nie myśląc o tym, że może nam coś zagrozić, a wypadków w ogrodnictwie jest naprawdę dużo.
) Pracując w ogrodzie koniecznie stosuj odzież ochronną. Rękawice ogrodnicze przydadzą się podczas większości prac przy roślinach i w ziemi. Jeżeli chcesz wykonywać opryski, przyda się też maska chroniąca twarz. ) Cięcie przeprowadzamy w grubych rękawicach, sprawnymi, naoliwionymi i dobrze naostrzonymi narzędziami. ) O przypadkowo pozostawione narzędzia łatwo się potknąć. Zawsze odkładaj narzędzia w stałym miejscu. ) Przebywając w ogrodzie zadbaj także o bezpieczeństwo innych osób, a szczególnie dzieci. |
Poniżej znajdzie się kilka zasad bezpiecznej pracy w ogrodzie, jeśli chociaż o części uda nam się pamiętać, to na pewno będzie to z korzyścią dla nas i naszego otoczenia. Nie ma tu zbyt wielu uwag dotyczących bezpiecznego użytkowania nawozów i środków ochrony roślin, gdyż są one zawarte w każdej instrukcji, dołączonej do takiego środka oraz opisane na innych stronach Poradnika. Większość zasad dotyczy raczej tematów, o których na co dzień nie myślimy lub ich nie zauważamy.
Praca z narzędziami do cięcia
Zagrożenia:
- uszkodzenie oka przez gałęzie, spadające wióry i inne zanieczyszczenia powstałe podczas cięcia
- uszkodzenie skóry głowy przez wystające lub spadające gałęzie
- skaleczenia narzędziami
Bezpieczeństwo:
- okulary ochronne, plastikowe gogle (niedrogie, do kupienia w każdym sklepie ogrodniczym lub markecie)
- ochrona głowy, przez grubszą czapkę, a jeśli prac wykonujemy dużo, wskazany jest nawet kask (w ostateczności lepszy rowerowy niż żaden)
- cięcie przeprowadzamy w grubych rękawicach, sprawnymi, naoliwionymi i dobrze naostrzonymi narzędziami (sekatory lub piły)
Praca na drabinie
Zagrożenia:
- upadek z drabiny
- przewrócenie się drabiny
- pęknięcie szczebla
Bezpieczeństwo:
- drabinę zawsze ustawiamy tak, aby była stabilna, pewnie opierała się na podłożu i ewentualnej powierzchni pionowej. Montujemy ją zgodnie z instrukcją i dodatkowo sprawdzamy wszystkie połączenia
- sprawdzamy również, czy stopnie nie są poluzowane, a w drabinach drewnianych nie spróchniały. Ponadto zwróćmy uwagę, czy nie wylała się na nie żadna śliska substancja np. olej
- prowadząc prace na wysokości np. na dachu, należy zabezpieczyć się odpowiednimi linami lub uprzężą
Prace w ziemi
Zagrożenia:
- uszkodzenie skóry przez zahaczenie o wystające z ziemi ostre przedmioty, jak kamienie lub korzenie
- możliwość wniknięcia przez uszkodzoną skórę patogenów chorobotwórczych różnego pochodzenia (np. toksoplazmoza, osoby nie szczepione narażone są nadal na tężca)
- alergie, zapalenia spojówek powodowane potarciem brudną dłonią okolic wrażliwych (oczu, ust)
Bezpieczeństwo:
- używajmy rękawiczek. Najlepiej ogrodniczych, materiałowo-gumowych lub gospodarskich, z grubej gumy. Nie nadają się do tego celu rękawiczki cienkie, tzw. chirurgiczne, bo bardzo łatwo ulegają uszkodzeniu
- bawełniana opaska lub chustka na czole, wchłonie pot i zapobiegnie konieczności przecierania oczu oraz czoła podczas pracy
- po zakończeniu prac, koniecznie należy pamiętać o dokładnym umyciu rąk
- osoby nie szczepione przeciw tężcowi, o ile nie ma przeciwwskazań, powinny pomyśleć o tym zabiegu
Narzędzia ogrodnicze ręczne
Zagrożenia:
- uszkodzenie ciała związane z zahaczeniem o wystający z ziemi metalowy szpadel, uderzenie trzonkiem źle ustawionych grabi, uraz spowodowany zębami wideł
- urazy ciała przez elementy uszkodzonych narzędzi (złamanych trzonków, poluzowanych metali, siekier)
Bezpieczeństwo:
- po skończonej pracy, odstawiamy narzędzia na swoje miejsce (inaczej możemy zapomnieć, gdzie je zostawiliśmy, a inni mogą o tym w ogóle nie wiedzieć i nieświadomie na nie nadepnąć lub się przez nie przewrócić)
- sprawdźmy narzędzia przed użyciem (mocowanie wszystkich elementów, ewentualnych pęknięcia drewnianych części). W razie potrzeby należy je naoliwić
Narzędzia ogrodnicze elektryczne (poza podstawową instrukcją obsługi)
Zagrożenia:
- wciągnięcie ciała (np. palca) w elementy tnące
- porażenie prądem
- uszkodzenie ciała przez poluzowane części, które mogą odpadać w trakcie pracy
Bezpieczeństwo:
- do pracy w ogrodzie warto nosić odzież bez wystających elementów (zbyt luźne rękawy, odstające nogawki spodni i kieszenie, sznurowadła, wiszące paski, troczki i inne), łatwo mogą się o coś zahaczyć lub zostać wciągnięte do wnętrza pracującej maszyny. To samo dotyczy również długich, niezwiązanych niczym włosów. Uważajmy też na noszoną biżuterię. Wszelkie pierścionki, kolczyki czy łańcuszki, łatwo się zahaczają i mogą np. spowodować zwichnięcie palca lub naderwanie ucha
- jeśli sprzęt jest podłączony do gniazdka kablem elektrycznym, sprawdźmy, czy kabel nie został gdzieś uszkodzony. Pracując kosiarką elektryczną, należy bardzo uważać, aby nie przeciąć kabla razem z trawą
- przed pracą sprawdźmy umocowanie różnych części ruchomych (dokręcanie, oliwienie)
- na narzędziach elektrycznych, wszystkie czynności naprawcze, czyszczące lub konserwujące, wykonujemy tylko wtedy, kiedy urządzenie NIE JEST PODŁĄCZONE DO PRĄDU!!!
- jeśli sprzętu elektrycznego używamy podczas wilgotnej pogody lub podczas wystąpienia rosy, sprawdźmy w instrukcji, czy i na jakich warunkach możemy to zrobić
Prace przy roślinach
Zagrożenia:
- alergie, zatrucia wewnętrzne lub uszkodzenia skóry substancjami toksycznymi, wydzielanymi przez daną roślinę (dotknięcie ust lub oczu po kontakcie z sokiem lub inną częścią trującej rośliny)
- astma oskrzelowa, wywołana zapyleniem
Bezpieczeństwo:
- rozpoznajmy rośliny trujące we własnym ogrodzie, a prace przy nich np. dzielenie korzeni czy obrywanie liści, zawsze wykonywać w rękawiczkach. Warto też zabezpieczyć skórę i oczy (z rośliny może trysnąć trujący sok, np. podczas złamania pędu)
- unikajmy gatunków trujących, jeśli w ogrodzie bawi się dziecko lub przebywają zwierzęta
- przy wykonywaniu prac związanych z pyleniem (np. usuwanie jaskółczego ziela), zakładajmy na twarz maseczkę
Wpływ warunków pogodowych
Zagrożenia:
- poparzenia i udary słoneczne
- przeziębienia
- upadek z drabiny lub innego podwyższenia (np. dachu) podczas wiatru lub deszczu
Bezpieczeństwo:
- ubiór dostosujmy do pogody
- podczas pielenia lub koszenia w słoneczne dni, okryjmy głowę (np. słomianym kapeluszem, chustką, czapką) oraz ciało (np. podkoszulką z długim rękawem)
- unikajmy prac na wysokości podczas wilgotnej i wietrznej pogody lub wykonujmy je z inną osobą
Inne
Zagrożenia:
- zaprószenie ognia (spalanie resztek, palenie papierosów, grill)
- uszkodzenia głowy podczas schylania
- szereg poważnych zagrożeń zdrowia związanych z niewłaściwym użytkowaniem środków chemicznych i nawozów (zatrucia pokarmowe, astma, oparzenia, uszkodzenia oczu, skóry i wiele innych zagrożeń, nawet śmiertelnych) oraz zagrożenia dla środowiska (skażenie wody, zatrucia pszczół, zwierząt domowych)
- zagrożenie życia i zdrowia przez wpadnięcie do kanalizacji, studni lub zbiornika wodnego
- uszkodzenia ciała z powodu upadków
Bezpieczeństwo:
- podczas palenia ognia należy zadbać o wszystkie środki ostrożności, włącznie z dostępem do wody. Niedopałki papierosów wyrzucajmy tylko w wyznaczone do tego celu miejsca
- kiedy się po coś schylamy, upewnijmy się, że nie zahaczymy o nic głową, ani przy schylaniu ani przy podnoszeniu się
- wszelkie środki chemiczne użytkujmy zgodnie z instrukcją, bezwzględne zabezpieczmy je przed zwierzętami i osobami postronnymi w tym dziećmi, stosujmy rękawice i masek ochronne. Również zaprawianie nasion i cebul wykonujmy ściśle wg. zaleceń producenta preparat
- pamiętajmy, aby nie przelewać pozostałości po preparatach do pustych butelek po napojach (ktoś może się tragicznie pomylić, nie wyłączając nas samych) chyba że usuniemy etykiety, pojemniki zastępcze solidnie opiszemy, a preparat który w nim umieścimy nie uszkodzi opakowania (np. nie rozpuści plastiku) -wszystkie otwory w ziemi (np. kanalizacyjne) solidnie zabezpieczmy, tak, aby nie było zagrożenia poluzowania lub przesunięcia się klapy. Zabezpieczmy też brzegi stawów czy sadzawek (obsunięcia ziemi, śliski brzeg)
- z powierzchni chodników i tarasów usuwajmy mech i liście. Mogą one powodować upadek i tym samym uszkodzenia ciała (np. złamań)
- w kalosze, zabezpieczające stopy podczas różnych prac i niesprzyjającej pogody, zaopatrzyć powinien się każdy ogrodnik
Nawet przestrzegając powyższych zasad, starajmy się zadbać o to, aby w czasie wykonywania prac o większym ryzyku np. cięcie gałęzi z drabiny, była obecna druga osoba, która zapewni nam pierwszą pomoc w razie wypadku. Oczywiście jeśli w naszym ogrodzie bawią się dzieci, należy bezwzględnie sprawdzić, czy nic im nie zagraża. Milusińscy maja niebywałą wyobraźnię, dlatego musimy postarać się przewidzieć, co mogą próbować zrobić. Należy wtedy usunąć z pola zasięgu wszystkie narzędzia ogrodnicze, bezwzględnie zabezpieczyć środki ochrony i nawozy, sprawdzić szczelność ewentualnych studzienek kanalizacyjnych, zabezpieczyć możliwość dostania się pociech do źródeł prądu lub wody (stawy, oczka wodne), uniemożliwić dostanie się do sprzętów i maszyn mechanicznych lub elektrycznych. I oczywiście w miarę możliwości przebywać podczas zabawy w ogrodzie razem z dzieckiem. Kiedy postaramy zapewnić sobie i bliskim bezpieczeństwo, przestrzegając podstawowych zasad, nasz wypoczynek w ogrodzie, będzie o wiele przyjemniejszy.
Katarzyna Józefowicz
