Eukaliptus (Eucalyptus)
 Eukaliptusy mogą osiągać wysokość nawet kilkudziesięciu metrów. Niepowtarzalny wygląd zawdzięczają swoim lekkim, luźnym koronom, pełnym ciekawie poskręcanych gałęzi. Na starszych drzewach kora zaczyna się łuszczyć, odsłaniając przedziwne, kremowe płaty. zobacz powiększenie  Latem, w okresie kwitnienia, możemy podziwiać główki lub baldaszki drobnych kremowych kwiatów z wyrastającymi kępkami pręcików. zobacz powiększenie  Jednak nie wszystkie eukaliptusy mają kwiaty białe lub kremowe. Na zdjęciu Eucalyptus ficifolia kwitnący w odcieniach czerwieni zobacz powiększenie  Koala to znani smakosze liści eukaliptusa. Jeden koala potrafi w ciągu doby zjeść do 1 kg liści. Zwróć uwagę na zwinne łapki koali chwytającego gałązkę. zobacz powiększenie |
Eukaliptusy to dość szybko rosnące, zimozielone drzewa, pochodzące z Australii i Tasmanii. Obecnie są jednak uprawiane w wielu rejonach świata, gdzie zimy są wystarczająco łagodne, m.in. na plantacjach w Afryce, w Ameryce Południowej i w Azji.
Drzewa te mogą osiągać wysokość nawet kilkudziesięciu metrów. Niepowtarzalny wygląd zawdzięczają swoim lekkim, luźnym koronom, pełnym ciekawie poskręcanych gałęzi.
Bardzo ciekawie wyglądają też pnie tych drzew. Otóż na roślinach 5-cio letnich i starszych kora zaczyna się łuszczyć, odsłaniając przedziwne, kremowe płaty. Na tle znacznie ciemniejszej, brązowej, dojrzałej kory, płaty te wyglądają wręcz niesamowicie.
U młodych roślin, osiągające do 4 cm długości liście, są owalne lub okrągłe, ułożone naprzeciwlegle, z reguły z niebieskawozielonym lub srebrzystym nalotem. Gałązki z młodymi liśćmi często bywają wykorzystywane w bukietach kwiatowych (ścięte zimą zachowują w wodzie świeżość nawet do 3 tygodni). Dojrzałe liście są z reguły skrętoległe, zwisające, w jaśniejszym odcieniu szarości. Mają zdolność ustawiania się równolegle do padania promieni słonecznych, unikając dzięki temu nadmiernego parowania i przegrzania. To sprawia, że liście niemal w ogóle nie rzucają cienia!
Z liści otrzymuje się olejek eukaliptusowy, mający szerokie zastosowanie w medycynie (inhalacje przy astmie i w zapaleniach górnych dróg oddechowych, a także jako składnik maści przeciw bólom reumatycznym). Liście eukaliptusów są też przysmakiem misiów koala. Układ trawienny koali umożliwia trawienie jedynie liści wybranych gatunków eukaliptusa. Dorosły osobnik dziennie zjada od 0,5 do 1 kg liści. Co ciekawe, koala nie piją wody. Wszystkie potrzebne im do życia substancje mineralne pobierają właśnie z soczystych liści eukaliptusa.
Jak widać, eukaliptusy są zatem przyzwyczajone do objadania ich z liści. Dlatego też, uprawiając te rośliny w domu, możemy zrywać z nich młode, świeże listki i przygotowywać zalewy pomocne w walce z bólami reumatycznymi (zalewa się liście spirytusem i pozostawia namoczone na 2 do 3 miesięcy, potem płynem naciera się miejsca objęte reumatyzmem). U roślin ogławianych z liści kora będzie się łuszczyła, tak jak u drzew rosnących w naturze.
U drzew mających ponad 10 lat zaczynają pojawiać się kwiaty (niestety tylko u roślin uprawianych w warunkach naturalnych). Latem, w okresie kwitnienia, możemy podziwiać główki lub baldaszki drobnych kremowych kwiatów z wyrastającymi kępkami pręcików. Z kwiatów rozwijają się dzbaneczkowate torebki nasienne o twardych łupinach, osiągające długość 5 do 10 mm. Początkowo torebki nasienne są zielone. W miarę dojrzewania stają się brązowe.
Czy rośliny te mogą zdobić nasze ogrody? Otóż w polskim klimacie eukaliptusy są najczęściej uprawiane w pojemnikach wystawianych latem na tarasy lub balkony, a zimą chowane do pomieszczeń zabezpieczonych przed mrozem. W prawdzie niektóre niektóre gatunki wytrzymują mrozy do -20°C, ale raczej nie radzę ryzykować uprawy w ogrodzie (głównym problemem jest wrażliwość na mroźne wiatry). O nadmierny wzrost nie musimy się obawiać, gdyż eukaliptusy odpowiednio cięte, w uprawie doniczkowej osiągają zaledwie 1 do 2 metrów wysokości. Uprawiane w mieszkaniach będą źródłem przyjemnego zapachu.
Najciekawsze gatunki
Eucalyptus globulus (eukaliptus gałkowy) to drzewo tworzące gęstą koronę, o ciężkich gałęziach i błękitnozielonych, lekko srebrzystych liściach. Zakwita w kolorze białym u schyłku lata i jesienią. Dość często bywa spotykany w szklarniach. Sprzedawane są z reguły rośliny jednoroczne.
Eucalyptus gunnii to jeden z najbardziej odpornych na mróz eukaliptusów. Są to tyczkowate, smukłe drzewa o przestronnych koronach. Można go uprawiać w postaci krzewu. Odpowiednio przycinany pokrywa się młodymi, okrągłymi listkami o błękitnoszarym odcieniu. To właśnie ten błękitny kolor liści stanowi główną atrakcję tego gatunku. Wyróżnia go też brak typowego eukaliptusowego zapachu (co może być zaletą dla osób, które za tą wonią nie przepadają). Gatunek ten rośnie dość szybko - w ciągu roku może przyrosnąć nawet o 1 metr.
Zamów nasiona Eucaliptus gunii - niebieski eukaliptus 
Eucalyptus pauciflora to smukłe, wyprostowane drzewo o kredowobiałej korze. Gałęzie przebarwiają się na czerwono i są okryte szarozielonymi liśćmi. Podgatunek niphophila jest bardziej mrozoodporny, a jego kora atrakcyjnie pobłyskuje. Może przybierać formy pokładające się.
Zamów nasiona Eucaliptus pauciflora ssp. niphophila
Warunki uprawy
Uprawiamy w pojemnikach, które latem można wystawiać do ogrodu lub na taras (wystawianie wpływa pozytywnie na kondycję roślin). Gleba w pojemniku powinna mieć odczyn alkaliczny i być dobrze zdrenowana. Dla zapewnienia odpowiedniej przepuszczalności podłoża, dodaje się piasek lub perlit. W sezonie wegetacyjnym podlewamy obficie (pozwalamy jednak by podłoże między podlewaniami przeschło). Co dwa tygodnie stosujemy nawóz w płynie. Stanowisko uprawy powinno być słoneczne. Poza sezonem ograniczamy podlewanie. Wskazane jest też obniżenie temp. otoczenia do około 10°C.
W uprawie doniczkowej ważną rolę odgrywa odpowiednie cięcie, pozwalające korygować nadmierny wzrost roślin. Małe drzewko o krótkim pniu i smukłych gałązkach z młodymi listkami uzyskuje się przycinając jednoroczną roślinę na wysokości 80 cm nad ziemią. Następnie cięcia korygujące wykonujemy co roku wczesną wiosną (przed rozpoczęciem okresu wzrostu).
Rozmnażanie
 Udało się - nasionka wykiełkowały! Takimi siewkami pochwaliła się na forum dyskusyjnym jedna z naszych czytelniczek. Czytaj na forum... |
Jak już wspomniałem, eukaliptusy w uprawie domowej raczej nie kwitną, a więc i nie tworzą również torebek nasiennych. Najbardziej popularnym sposobem na rozpoczęcie uprawy eukaliptusów jest zatem zakup nasion z importu.
Nasiona najlepiej wysiewać wiosną (wysiewane w zimie wymagają doświetlania). Nasiona rozkładamy w doniczce wypełnionej wilgotnym, dobrze przepuszczalnym podłożem, a następnie przykrywamy cienką warstwą ziemi. W temperaturze pokojowej nasiona powinny wykiełkować w ciągu 3 miesięcy od posadzenia. Około połowy lata, gdy siewki osiągną 10 cm wysokości, można je porozsadzać (robimy to bardzo ostrożnie aby nie uszkodzić korzeni).
Uwaga: nasiona niektórych eukaliptusów mogą wymagać przed wysiewem stratyfikacji, czyli przemrożenia (np. w lodówce). Kupując nasiona, upewnij się, czy ten zabieg jest konieczny!
Zamów nasiona Eucaliptus pauciflora ssp. niphophila
Zamów nasiona Eucaliptus gunii - niebieski eukaliptus
Zamów nasiona Eucalyptus ficifolia
Opracowano na podstawie: C. Brickell, Wielka encyklopedia roślin ogrodowych od A do Z, Muza S.A., 1999, oraz Wielka ilustrowana encyklopedia roślin ogrodowych, Reader's Digest Przegląd Sp. z o.o., Warszawa 2004.
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}